Teletraballo e rexistro de xornada: como fichar a distancia

Teletraballar non exime de rexistrar

O rexistro diario de xornada do artigo 34.9 do Estatuto dos traballadores aplícase a todo o persoal, traballe onde traballe. A guía do Ministerio de Traballo dio expresamente para o traballo a distancia e o teletraballo, e a Lei 10/2021, do 9 de xullo, de traballo a distancia refórzao cun dereito propio.

O seu artigo 14 recoñece o dereito a un rexistro horario adecuado: o sistema de rexistro, regulado segundo o artigo 34.9 e o que diga a negociación colectiva, debe reflectir fielmente o tempo que a persoa dedica á actividade laboral, sen prexuízo da flexibilidade horaria, e incluír, entre outros datos, o momento de inicio e de finalización da xornada.

A quen se aplica a Lei 10/2021

A Lei 10/2021 aplícase ao traballo a distancia regular: o que, nun período de referencia de tres meses, supón polo menos o 30 % da xornada (ou a porcentaxe proporcional en contratos máis curtos). Ese traballo a distancia ten que pactarse por escrito nun acordo de traballo a distancia que, entre outras cousas, recolle o horario e as regras de dispoñibilidade, a porcentaxe e a distribución entre traballo presencial e a distancia, os medios que pon a empresa e os mecanismos de control da actividade.

Se alguén teletraballa de forma ocasional, por debaixo desa porcentaxe, non se lle aplica toda a Lei 10/2021, pero si o rexistro diario do Estatuto, como a calquera persoa traballadora.

Horario flexible e rexistro

O artigo 13 da Lei 10/2021 permite que, respectando o tempo de dispoñibilidade obrigatoria e a normativa de xornada e descanso, quen traballa a distancia flexibilice o seu horario nos termos do acordo e do convenio.

O rexistro non está reñido con iso. Ao contrario, é o que permite comprobar que a flexibilidade non se converte en xornadas interminables. Segundo o Ministerio, cando hai horario flexible con cómputo semanal ou mensual, o rexistro segue a facerse a diario, pero o cumprimento da xornada valórase no período pactado: un día de nove horas compensado con outro de sete non é unha hora extra. Se ao final do período si hai exceso, aplícanse as regras das horas extra.

As pausas merecen atención: na casa é habitual interromper a xornada. Se non se rexistran, o tempo entre a entrada e a saída pode considerarse traballo efectivo. O máis claro é fichar o inicio e o fin de cada pausa non retribuída.

Como fichar a distancia

O Ministerio admite «registros telemáticos o similares» e, se así se regula en convenio ou acordo, mesmo follas de autodeclaración da persoa traballadora, sen prexuízo de que a empresa poida verificar que son certas. Na práctica, as opcións máis fiables son:

• Fichar desde a web, no ordenador de traballo, coa conta persoal de cada quen. É a opción máis natural para quen xa traballa con ese equipo.
• Fichar desde unha app nun móbil da empresa ou, se a persoa quere, no seu.
• Rexistros automáticos (por exemplo, o inicio de sesión nos sistemas da empresa) só como apoio: non sempre reflicten ben o tempo de traballo e poden supoñer un control máis intenso do necesario.

Sexa cal sexa a vía, o rexistro debe ser persoal, feito pola propia persoa cando empeza e cando remata, e non modificable despois sen deixar rastro.

O móbil ou o ordenador da persoa traballadora

O artigo 17.2 da Lei 10/2021 é claro: a empresa non pode esixir a instalación de programas ou aplicacións en dispositivos propiedade da persoa traballadora, nin que os use para traballar a distancia. Ademais, o artigo 11 obriga a empresa a dotar dos medios necesarios para o traballo a distancia.

Así que, se o sistema de fichaxe require unha app, debe instalarse nun dispositivo da empresa ou ser voluntaria no móbil persoal, cunha alternativa real (a web no equipo de traballo, por exemplo). O artigo 17.3 pide ademais que a empresa fixe criterios de uso dos dispositivos dixitais, con participación dos representantes.

Localización na casa: non

A xeolocalización só é admisible con información previa e cando ten sentido para a finalidade (artigo 90 da LOPDGDD). No teletraballo, o lugar de traballo é normalmente o domicilio, que xa figura no acordo. Tomar a localización ao fichar non engade nada ao rexistro de xornada e si expón un dato especialmente sensible. O razoable é desactivala para quen teletraballa. Máis detalle en RGPD e fichaxe.

Tampouco son axeitados para fichar os sistemas que vixían de forma continua (capturas de pantalla, cámara acesa, rexistro de teclas). O artigo 17.1 da Lei 10/2021 esixe que os medios de control respecten a intimidade e a protección de datos, con criterios de idoneidade, necesidade e proporcionalidade.

Desconexión dixital

O artigo 18 da Lei 10/2021, xunto co artigo 88 da LOPDGDD, recoñece o dereito á desconexión dixital fóra do horario de traballo: a non responder correos, mensaxes nin chamadas, cunha limitación do uso dos medios tecnolóxicos da empresa nos períodos de descanso. A empresa debe elaborar unha política interna, logo de oír os representantes, que defina como se exerce.

O rexistro axuda a respectalo: deixa claro cando remata a xornada. E o propio sistema de fichaxe non debería converterse nunha canle de interrupcións: recordatorios só en horario laboral.

Que deixar por escrito

• No acordo de traballo a distancia: horario, franxas de dispoñibilidade e como se rexistra a xornada.
• No convenio ou acordo de empresa, se regula o rexistro: se se rexistran as pausas, como se computa a flexibilidade.
• Na información de protección de datos: que datos se toman ao fichar e que non se usa a localización.
• Na política de desconexión: horarios nos que non se envían comunicacións.

O xeral da obriga está en obrigas do rexistro horario.

Como o fai MiFicha

Con MiFicha quen teletraballa ficha desde a web, no seu equipo de traballo, ou desde a app se quere usala; a empresa non precisa impoñer ningunha instalación en dispositivos persoais. Rexístranse o inicio, as pausas e o fin, e cada persoa ve a súa xornada e o seu resumo mensual. A xeolocalización pódese deixar desactivada para o persoal a distancia. Os recordatorios de fichaxe esquecida respectan o horario de cada persoa. As correccións (por exemplo, unha fichaxe esquecida) pídense desde a app ou a web e quedan rexistradas coa conformidade da persoa traballadora. Como encaixa todo isto co teu acordo de teletraballo e co teu convenio é unha decisión da empresa e, se fai falta, do seu asesor laboral.