Lectores e fichaxe
Como escoller un sistema ou lector de fichaxe para a túa empresa
Móbil, web, tableta na entrada, lector de códigos, tarxetas ou terminal: vantaxes de cada opción, por que evitar a pegada dactilar e a cara, e unha lista para decidir sen errar.
O que ten que garantir calquera sistema
A lei non obriga a usar un aparello concreto. O artigo 34.9 do Estatuto dos traballadores pide un rexistro diario coa hora de inicio e fin de cada xornada, e o Ministerio de Traballo aclara que vale calquera sistema que dea información fiable, inmodificable e non manipulable a posteriori, nin pola empresa nin pola persoa traballadora. O real decreto que tramita o Goberno, aínda sen aprobar, iría máis alá e esixiría un rexistro dixital e persoal (explicámolo en o real decreto de rexistro dixital).
Así que, ao escoller, non se trata só do lector: importa igual ou máis o programa que recibe as fichaxes, as garda e permite consultalas. Un bo lector conectado a unha folla de cálculo editable non dá un rexistro fiable.
En poucas palabras: escolle a forma de fichar que o teu equipo vaia usar de verdade, sen biometría, que identifique cada persoa sen que outra poida fichar por ela, que siga funcionando se cae internet e cuxos rexistros non se poidan retocar.
As opcións, unha a unha
| Sistema | Encaixa ben en | Para ter en conta |
|---|---|---|
| App no móbil (botón ou código QR) | Equipos que se moven, comerciais, obras, varios centros | Non todo o mundo quere usar o seu teléfono persoal: ofrece alternativa. A localización, só se fai falta e avisando. |
| Web no ordenador | Oficinas e teletraballo | Sinxelo e sen aparellos; convén que identifique ben a persoa (conta propia, segundo factor). |
| Tableta na entrada (cámara que le un QR) | Tendas, obradoiros, hostalería | Barata; colócaa fixa e protexida. Que lea un código, non a cara. |
| Lector QR ou de código de barras USB | Postos cun ordenador preto | Moi económico; o lector «escribe» o código coma se fose un teclado. |
| Tarxetas ou chaveiros RFID/NFC | Cadros de persoal grandes, naves, quendas | Rápido; unha tarxeta pódese prestar, así que combínaa cun PIN ou con supervisión se fai falta. |
| Terminal de fichaxe (tipo ZKTeco e similares) | Centros con moito paso | Robusto; configúrao só con tarxeta ou PIN, nunca con pegada dactilar nin cara, e comproba que pode enviar as fichaxes ao teu programa. |
| Papel | Hoxe aínda é legal | Fácil de encher a posteriori; o borrador do real decreto deixaríao fóra. |
Pódense combinar: moitas empresas usan un terminal na entrada para o persoal do centro e a app para quen traballa fóra.
Por que non a pegada nin a cara
Durante anos os terminais de pegada dactilar foron o máis habitual. Hoxe non é recomendable. Na súa Guía sobre tratamientos de control de presencia mediante sistemas biométricos (novembro de 2023), a Axencia Española de Protección de Datos (AEPD) considera que:
- os datos biométricos usados para fichar, xa sexa para identificar ou para autenticar, son datos de categoría especial e de alto risco;
- para tratalos no rexistro de xornada fai falta unha norma con rango de lei que o autorice especificamente, e hoxe non a hai;
- o consentimento da persoa traballadora non serve, polo desequilibrio entre empresa e persoal;
- en todo caso habería que facer antes unha avaliación de impacto que demostre que é necesario e proporcionado, algo difícil cando hai alternativas menos intrusivas.
A AEPD xa sancionou empresas por fichar con pegada dactilar ou con recoñecemento facial, con multas de centos de miles de euros. Explicámolo en RGPD e fichaxe. Se xa tes un terminal biométrico, mira se admite tarxeta ou PIN e borra os modelos biométricos gardados.
Desbloquear o propio móbil coa pegada ou coa cara da persoa é outra cousa: ese dato non sae do teléfono e a empresa non o trata.
Fiabilidade e antifraude
A fraude máis habitual é que alguén fiche por outra persoa. Sen biometría pódese evitar razoablemente:
- Códigos que caducan: un QR no móbil que cambia cada poucos segundos e está asinado polo dispositivo non se pode copiar cunha captura de pantalla.
- Un dispositivo por persoa, revogable se se perde.
- PIN xunto á tarxeta nos terminais con teclado.
- A hora pona o servidor, non o aparello, e se a fichaxe chega tarde queda marcada como diferida coa súa hora orixinal.
- Rexistros que non se poden editar: as correccións engádense co seu motivo, sen borrar o anterior.
Se cae a conexión
Pregunta que pasa sen internet. Un bo sistema garda as fichaxes no terminal ou no dispositivo e envíaas ao volver a conexión, conservando a hora real de lectura e sinalando que se recibiron máis tarde. Se o sistema simplemente deixa de funcionar, a xente acabará apuntando nun papel, e o rexistro perde fiabilidade.
Integración coas túas ferramentas
- Lectores que xa tes: comproba se o sistema acepta lecturas de calquera lector (por API, por un programa intermedio ou lendo o texto que envía) e se pode adaptar o formato das túas tarxetas.
- Nóminas: que as horas do mes (ordinarias, extra, complementarias, ausencias) cheguen á nómina sen teclealas outra vez.
- Exportación: que poidas sacar os teus datos en formatos abertos cando queiras, tamén se cambias de provedor.
Custo
Suma o aparello, a instalación, a cota do programa e o tempo de xestión. Un lector USB ou unha tableta custan pouco; un terminal industrial, máis. Moitas veces o máis barato é aproveitar o móbil ou os lectores que xa hai, sempre que exista unha alternativa para quen non queira usar o seu teléfono.
Lista para decidir
- Cada persoa ficha por si mesma e outra non pode facelo por ela con facilidade?
- Funciona sen biometría?
- Segue rexistrando se cae internet?
- Os rexistros son inalterables e as correccións deixan rastro?
- A persoa traballadora pode consultar os seus rexistros, e os representantes e a Inspección acceder cando o pidan?
- Os datos consérvanse catro anos e pódense exportar?
- Hai alternativa para quen non queira usar o seu móbil persoal?
- A localización é opcional e só no momento de fichar?
- Encaixa coa túa nómina e cos lectores que xa tes?
Como o fai MiFicha
Con MiFicha pódese fichar desde a app (botón ou un QR dinámico que cambia cada 15 segundos e funciona sen cobertura), desde a web, cunha tableta na entrada, con lectores USB ou serie, con Android con lector integrado, con terminais ZKTeco configurados con tarxeta ou PIN, ou co teu propio lector a través da súa API e do seu axente. Para quen non ten ou non quere usar o móbil hai tarxetas QR imprimibles e PIN. Non usa biometría. Os terminais gardan as fichaxes se se corta a conexión e envíanas despois coa súa hora real. Antes de mercar nada, podes probar o teu lector no panel e ver que texto envía e a quen correspondería.
Preguntas frecuentes
Podo obrigar o meu persoal a fichar co seu móbil persoal?
Mellor non. No traballo a distancia a lei prohibe esixir a instalación de aplicacións en dispositivos da persoa traballadora e, en xeral, convén ofrecer unha alternativa: unha tarxeta, un PIN ou un terminal na empresa para quen non queira usar o seu teléfono.
É legal fichar coa pegada dactilar?
A Axencia Española de Protección de Datos considera que os datos biométricos usados para fichar son datos de categoría especial e que hoxe non hai unha norma con rango de lei que habilite tratalos para o rexistro de xornada. Impuxo multas importantes por iso, así que é mellor evitala.
Que pasa se cae internet?
Depende do sistema. Un ben deseñado garda as fichaxes no lector ou no dispositivo coa súa hora real e envíaas ao volver a conexión, deixando constancia de que chegaron con atraso.
Podo aproveitar o lector de tarxetas que xa teño?
Moitas veces si, se o sistema de rexistro acepta lecturas de lectores de terceiros e pode asociar o código de cada tarxeta a unha persoa. Comproba que o lector non use pegada dactilar nin recoñecemento facial.
Fontes
Normas e documentos oficiais consultados:
- AEPD: Guía sobre tratamientos de control de presencia mediante sistemas biométricos (novembro de 2023)
- Ministerio de Traballo: Guía sobre o rexistro de xornada (en castelán)
- Lei 10/2021, de traballo a distancia, art. 17 (BOE)
- Real decreto lexislativo 2/2015, Estatuto dos traballadores, art. 34.9 (BOE)
- Lei orgánica 3/2018, de protección de datos persoais e garantía dos dereitos dixitais (BOE)
Esta guía é información xeral e non substitúe o consello dun profesional do dereito laboral: cada caso ten os seus matices. Revisámola cando cambian as normas; arriba tes a data da última revisión.
Guías relacionadas
Privacidade e RGPD
RGPD e fichaxe: biometría, xeolocalización e datos do persoal
A base xurídica do rexistro de xornada, que hai que contarlle á persoa traballadora, por que a AEPD desaconsella a pegada e a cara, como usar a localización con cautela e quen pode ver os datos.
Normativa
Rexistro horario obrigatorio: que lle esixe a lei á empresa
Quen ten que rexistrar a xornada, que datos hai que anotar cada día, como se organiza o rexistro, canto tempo se conserva e quen pode consultalo.
Normativa
Real decreto de rexistro de xornada dixital: en que punto está
O que está en vigor hoxe, o que propón o borrador do Ministerio de Traballo, o ditame desfavorable do Consello de Estado e que prazos se manexan. Información a 14 de novembro de 2026.