Horas extra e tempo parcial: como rexistralas e totalizalas

Que son as horas extraordinarias

Segundo o artigo 35 do Estatuto dos traballadores, son horas extraordinarias as que se traballan por riba da duración máxima da xornada ordinaria. Esa xornada ordinaria é a que fixe o convenio ou o contrato, co teito legal de 40 horas semanais de traballo efectivo de media en cómputo anual (artigo 34).

Por iso, para saber se hai horas extra primeiro hai que saber canto se traballou de verdade. Se a xornada se distribúe de forma irregular ou hai un horario flexible con cómputo semanal ou mensual, o exceso dun día pode compensarse con outro máis curto e non ser hora extra se, ao final do período, se cumpre a xornada pactada.

Límites

• Máximo 80 horas extra ao ano. Se pola modalidade ou duración do contrato se traballa unha xornada anual inferior á xeral da empresa, o máximo redúcese na mesma proporción.
• Non contan para ese máximo as horas extra compensadas con descanso dentro dos catro meses seguintes nin as traballadas para previr ou reparar sinistros e outros danos extraordinarios e urxentes (que si se compensan como horas extra).
• Son voluntarias, agás que se pactasen no convenio ou no contrato, dentro dos límites legais.
• Non poden facelas as persoas que traballan de noite, as menores de 18 anos nin as que están a tempo parcial (agás no caso de sinistros).

Pagalas ou compensalas

O convenio colectivo ou, se non di nada, o contrato individual decide se as horas extra se pagan (cun importe que nunca pode ser inferior ao da hora ordinaria) ou se compensan con descanso retribuído equivalente. Se non hai pacto, a lei entende que se compensan con descanso dentro dos catro meses seguintes.

Na nómina, as horas extra pagadas cotizan á Seguridade Social cun tipo adicional propio, distinto segundo sexan por forza maior ou non. A túa xestoría ou o teu programa de nóminas debe telo en conta.

Como se rexistran

O artigo 35.5 do Estatuto ten a súa propia regra, anterior ao rexistro xeral de 2019: a xornada de cada persoa rexístrase día a día, totalízase no período fixado para o pagamento do salario (normalmente o mes) e entrégaselle copia do resumo no recibo de salarios correspondente.

Segundo o Ministerio de Traballo e a Inspección, o rexistro diario do artigo 34.9 e o de horas extra son obrigas distintas pero compatibles: o mesmo rexistro de xornada serve para as dúas, sempre que, cando haxa horas extra, se cumpran tamén a totalización e a entrega do resumo.

Ademais, os representantes legais do persoal teñen dereito a ser informados cada mes das horas extra realizadas, calquera que sexa a súa forma de compensación, e a recibir copia deses resumos (disposición adicional terceira do Real decreto 1561/1995).

Tempo parcial: rexistro diario e resumo mensual

Para os contratos a tempo parcial, o artigo 12.4.c do Estatuto fixa regras máis esixentes:

• A xornada rexístrase día a día e totalízase mensualmente.
• Co recibo de salarios entrégaselle á persoa unha copia do resumo de todas as horas do mes, tanto as ordinarias coma as complementarias.
• A empresa conserva eses resumos mensuais durante polo menos catro anos.
• Se non se cumpren estas obrigas, o contrato presúmese celebrado a xornada completa, agás que a empresa probe que o traballo era realmente a tempo parcial. As consecuencias en salario e cotización poden ser importantes.

Horas complementarias

Son a vía prevista para que unha persoa a tempo parcial traballe máis horas das do seu contrato (artigo 12.5). Hai dous tipos:

En todo caso hai que respectar os límites de xornada e descanso, e as horas complementarias páganse como ordinarias e cotizan. Todas aparecen no resumo mensual.

Un exemplo

Uxía ten un contrato indefinido a tempo parcial de 20 horas semanais, cun pacto de horas complementarias. En novembro traballa 80 horas ordinarias e 6 complementarias pactadas, avisadas con tres días de antelación. O seu compañeiro Brais, a xornada completa, fai 5 horas extra un sábado para pechar un pedido, que o seu convenio manda pagar.

Ademais, os representantes do cadro de persoal reciben cada mes a información das horas extra de Brais.

Erros frecuentes

• Pagar «pluses» fixos en lugar de rexistrar e pagar as horas reais.
• Pedirlle horas extra a unha persoa a tempo parcial en lugar de horas complementarias pactadas.
• Non entregarlle o resumo mensual a quen traballa a tempo parcial: é a porta á presunción de xornada completa.
• Compensar con descanso pasados os catro meses e non contalas para o límite de 80.

A Inspección de Traballo revisa especialmente estes puntos; vémolo en que revisa a Inspección.

Como o fai MiFicha

MiFicha calcula cada día o traballado fronte ao horario teórico e, ao pechar o mes, prepara un resumo mensual por persoa con horas ordinarias, complementarias (a tempo parcial), extraordinarias (separando as de forza maior e as compensadas con descanso) e ausencias. A persoa revísao e asínao desde a app ou a web; se non está conforme, a súa desconformidade queda anotada. O resumo pódese descargar en PDF para entregalo coa nómina e, se a empresa usa MiFactu, as horas pasan ao borrador da nómina para revisalas antes de confirmala. Os límites e prezos de cada convenio decídeos a empresa ou a súa xestoría: MiFicha non dá asesoramento laboral.